مقالات دانش اموزی

یادم هست که خدا یادم هست

آمادگي در برابر زلزله

  ضرورت و اهميت كسب آمادگي در برابر خطرات زلزله

هر ساله وقوع سوانح طبيعي در كشورهاي دنيا موجب زيانهاي اقتصادي و تفاوت انساني بسيار زيادي مي شود. در جوامع مختلف ميزان اين خسارات وتلفات بستگي به ميزان توسعه يافتگي و تراكم جمعيت . ايمني ساختمان هاي روستاها و شهرها در برابر زلزله و آگاهي و آمادگي افراد و جامعه جهت رعايت نكات ايمني دارد. يكي از مهمترين سوانح طبيعي زلزله است كه در حال حاضر پيش بيني زمان و مكان دقيق وقوع آن امكان پذير نيست و سعي و كوشش دانشمندان براي انجام آن هنوز در مرحله تحقيق مي باشد. به همين دليل وقوع ناگهاني زلزله در بيشتر اوقات جوامع بشري را به ويژه جوامعي كه نسبت به احتمال وقوع آن بي توجه بوده و اصول ايمني در برابر زلزله را رعايت نكرده اند) غافلگير مي كند و نتايج نامطلوبي به جاي مي گذارد. كشور ما ايران كه روي كمربند لرزه اي فعال آلپ – هيماليا قرار گرفته است از مناطق لرزه خيز دنيا محسوب مي شود و هر چند گاه يكبار زلزله اي مخرب در بخشهاي مختلف آن روي مي دهد.
تجربه بين المللي نشان مي دهد كه علاوه بر رعايت اصول صحيح شهرسازي در مناطق زلزله خير مي توان با يادگيري و رعايت نكات ايمني، آسيب هاي ناشي از وقوع زلزله را تا حد زيادي كاهش داد.
 


  دستور العملهاي ايمني بطور كلي به سه نوع تقسيم بندي مي شوند:

نكات ايمني ساختماني:
در برنامه ايمن سازي در برابر زلزله، ايمني ساختمانها و كليه بناها از اولويت و اهميت بسيار زيادي برخوردار است. زيرا بناها به هنگام وقوع زلزله هاي شديد در صورت عدم استحكام و مقاومت لازم آسيب مي بينند و به ساكنين آنها صدمه جاني وارد مي شود. به همين دليل تعيين محل مناسب براي ساخت بنا (دور از گسلهاي فعال و روي زميني كه مقاومت خاك آن مناسب است). طراحي صحيح و مقاوم در برابر زلزله توسط مهندسان با صلاحيت، استفاده از مصالح مناسب ساختماني ، ساخت ساختمان با بكارگيري كارگران آموزش ديده و نهايتاً نظارت بر ساخت و كنترل كيفيت توسط سازمانهاي مسؤول و مهندسان ناظر براي ساختمانهاي جديد ، تعمير و مقاوم سازي ساختمانهاي موجود و اصول بسياري ضروري براي ساخت بناهاي مقاوم در برابر زلزله هستند.
 


  نكات ايمني غيرساختماني :

رعايت اصول ايمني در داخل ساختمان ها نيز بسيار با اهميت است. زيرا ممكن است در برخي از زلزله هاي نه چندان شديد ساختمان ويران نشود ولي سقوط پرتاب و شكستن وسايل داخلي براي ساكنين ايجاد خطر كند. لذا ايمن سازي داخل ساختمانها نيز از اصول ايمني محسوب مي شود كه در عين حال بسيار كم هزينه و آسان است و تأثير به سزايي در پيشگيري از آسيب ها دارد. 


  آمادگي افراد جامعه :

آگاهي افراد از پديده هاي جامعه زلزله و ميزان خطر زلزله محل زندگي خود، برنامه ريزيهاي صحيح ايمني بطور گروهي و در اقشار مختلف جامعه، و بالاخره آمادگي فردي براي انجام اقدامات ضروري عكس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله ميزان آسيب ها را تا حد زيادي كاهش مي دهد.
با توجه به مطالب بيان شده از شما دانش آموزان كه نقش بسزايي در آموزش ساير افراد و سازندگي جامعه آينده داريد خواسته مي شود. از ضرورت و اهميت مقاوم بودن ساختمان براي حفظ جان و سلامتي اعضاي خانواده با والدين خود صحبت كنيد و از آنها بخواهيد هنگام ساخت خريد و يا انتخاب منزل با مهندسان باصلاحيت و آشنا به مسايل مهندسي زلزله مشورت و به توصيه هاي آنها توجه كنند. قبل از هر گونه تغييرظاهري در داخل ساختمان، حذف و جابجايي قسمتهايي نظير ديوار، ستون و در و پنجره ها بامهندسين متخصص و با صلاحيت مشورت كنند.
فراموش نكنيد ساختمان مقاوم مي تواند ايمني ساكنين را به هنگام وقوع زلزله بسيار افزايش مي دهد 


  ايمن سازي محيط :

ايمن سازي محيط در مقابل خطرات ناشي از زلزله از مهمترين اقداماتي است كه قبل از وقوع زلزله بايد انجام شود. در بسياري از موارد والدين با بهره گيري از تخصصهاي ويژه اي مانند آهنگري ، نجاري، سيم كشي ، لوله كشي نه تنها براي رفع نقايص منزل خود بلكه براي مدرسه فرزندان خود مي توانند كمك ارزنده اي نمايند. ضمن آنكه با كمك هاي نقدي و غيرنقدي و تهيه وسايل مورد نياز به خود كفايي مدرسه ياري كنند. همچنين برخي امكانات ايمني سازي داخل ساختمان مدارس مي تواند توسط تعدادي از دانش آموزان و تحت نظر معلمين و مسؤولات در قالب «گروه ايمني» انجام شود. همين اقدامات درمنزل بايد توسط اعضاي خانواده انجام شوند:
پنجره و درهاي شيشه اي بزرگ با تور و توسط چسب بصورت ضربدر يا در صورت امكان، با سلفونهاي چسبي به نوعي تقويت گردند تا بعد از شكسته شدن به اطراف پرتاب نشوند.
 

گاهي اوقات گذشته از سقوط آور، خرابي قفل ها(قفل درها)، باعث مي شود تا افراد در بخشهايي از ساختمان زنداني شوند. بنابراين بايد قفل تمام درهاي خروجي، دستشويي ، اتاقها و ... بررسي شوند و نقش آنها رفع شود يا در صورت لزوم تعويض گردند.
خطر سقوط پرتاب بسياري از اجسام و وسايل را بايد با تغيير مكان و يا محكم كردن آنها در جاي خود از بين برد، براي مثال بايد:
اتصال وسايل سنگين و آويزان ( مانند چراغ آويز، تخته سياه، يخچال ، آبگرمكن و ...) را به ديوار محكم كرد. در صورت امكان و حتي المقدور بايد محل نشستن و استراحت افراد زير يا نزديك اين وسايل نباشد.

   

سيم كشي هاي برق و يا لوله كشيهاي گاز و آب، كليد و شيرهاي اصلي آنها بررسي و نقايص احتمالي توسط متخصصين و والدين، در اين امور برطرف شود تا احتمال قطع آب و بروز خطر آتش سوزي كه معمولاً بعد از زلزله رخ مي دهد از بين مي رود.
مواد شيميايي را كه احتمالاً شايد سمي و يا قابل احتراق هم باشند به داخل قفسه هايي انتقال داده شوند كه در دارند و قفل مي شوند. در صورت امكان توصيه مي شود ظروف شيشه اي مخصوص نگهداري اين مواد با ظروف پلاستيكي يا نشكن تعويض شوند.
   

با قراردادن ميله يا نرده محافظي جلو قفسه هاي كتابخانه از سقوط كتاب ها در هنگام وقوع زلزله جلوگيري كنيد. 


  تجهيز محيط :

اكنون تصور كنيم كه در صورت مقاوم نبودن ساختمان پس از وقوع زلزله احتمال دارد با چه مسايلي روبرو شويم:
- عده اي زير آوار و يا اجسام و وسايل سقوط كرده گرفتار شده اند
- تعدادي در محلهايي زنداني شده و احتياج به كمك دارند
- برق قطع شده و امكان كمك رساني در محلهاي تاريك كاهش يافته است برخي از افراد مجروح شده و نياز به كمك هاي اوليه دارند
تعدادي از افراد دچار وحشت شده و نياز به راهنمايي و آموزش دارند
- از محل تعدادي از افراد اطلاعي در دست نيست
آب قطع شده و يا به علت احتمال برق گرفتگي بر اثر سقوط سيم برق در محلي كه آب جمع شده بايد جريان برق را قطع كرد.
در جايي آتش سوزي بوجود آمده است. همچنين ممكن است در مدرسه:
در نتيجه قطع تلفن امكان تماس با بيرون و ارسال تسريع پيام امدادخواهي وجود نداشته باشد. ممكن است پس از وقوع زلزله به علت بسته شدن راهها، تا رسيدن نيروهاي امدادي مدتي طول بكشد. براي مقابله با مشكلات فوق بهتر است با همكاري يكديگر و با مشورت گروهي، با توجه به شرايط ساختمان، و نيازهاي احتمالي پس از وقوع زلزله ضروريات را پيش بيني نمود و در تهيه آنها كوشيد. براي اين كار افرادي مي توانند مسؤول جمع آوري وسايل لازم گردند كه گروه تداركات نام دارند. اين وسايل عبارتند از: وسايل نجات شامل : بيل، كلنگ، طناب، شيلنگ آب . جعبه ابزار آچار، پيچ گوشتي ، آچار فرانسه و انبردست. كپسول و آتش خاموش كن چراغ قوه و باطري يدك. جعبه كمك هاي اوليه – شمع و كبريت – بيسكويت و موادقندي ، ذخيره آب، دستمال كاغذي صابون و مايع ظرفشويي دفتري كه در آن اسامي كامل افراد ساكن در محل و تعداد مشخصات آنها نوشته شده باشد.
در مورد افرادي كه به بيماري خاصي مانند بيماري قلبي، قند، غدد و داخلي ... مبتلا هستند و يناز به مراقبت و داروي ويژه اي دارند اين موضوع ذكر شود و نام، نحوه و مقدار استفاده از دارو و نيز در كنار نام وي اضافه شود.
 


  «گروه تداركات» بايد توجه كند كه :

ذخيره آب بايد دو هفته يكبار تعويض شود زيرا آب مانده ممكن است آلوده شود و ايجاد بيماري كند. توصيه مي شود آب در ظرف پلاستيكي نگهداري شود. داروهاي جعبه كمك هاي اوليه قبل از اتمام زمان اعتبار خود تجديد شوند. نوع دارو، مورد مصرف، مقدار و نحوه استفاده آن بدقت نوشته شده و همراه آن باشد. كپسول آتش فشاني هر يكسال يكبار مورد بازديد قرار گرفته و در صورت لزوم پر و آماده استفاده گردد.
سپس از تهيه اين وسايل، آنها را در ساك يا جعبه هاي بزرگ قرار داده و در جاي مشخص و قابل دسترسي قرار دهيد. بهتر است اين محل طوري انتخاب شود كه از نظر احتمالي خرابي ساختمان پس از وقوع زلزله، ايمن تر از ساير نقاط باشد و راههاي دسترسي به آن در اثر سقوط وسايل مختلف و يا آوار مسدود نشود. اين محل بايد با علامت نشانه گذاري شود تا در صورت نياز، همه بتوانند براحتي آن را پيدا كنند.
 


  بخش دوم – عكس العمل هاي مناسب وقوع زلزله در اماكن مختلف:

در صورت احساس وقوع زلزله بايد بلافاصله چه كارهايي انجام داد و تا از صدمات و آسيب هاي احتمالي در امان بود؟ براي پاسخ به اين سؤال ابتدا بايد دانست در زلزله هاي شديد امكان دارد چه اتفاقاتي رخ دهد.

الف – داخل ساختمان:
در داخل ساختمان احتمال دارد حوادثي از اين قبيل اتفاق افتد:
ريزش سقفها و مصالح ساختماني – شكستن و پرتاب خرده شيشه – سقوط وسايل آويزان مانند چراغ ، پنكه سقفي و ... سقوط اجسام سنگين و وسايلي كه روي آنها قرار دارند مانند قفسه هاي كتابخانه و ...
   
 


  ب – خارج از ساختمان :

در خارج ساختمان ممكن است پديده هاي زير اتفاق افتد : خرابي و ريزش قسمت هايي از ساختمان .

سقوط و پرتاب خرده شيشه ناشي از شكستن پنجره ها و درهاي شيشه اي ، شكستن درختان و سقوط تيرهاي چراغ برق. بسته شدن خيابانها بر اثر خرابي ساختمان ها و يا احتمالاً از ريزش پل هاي هوايي.
قبل از هر چيز آرامش خود را حفظ كنيد. ترس و وحشت ، سرعت عمل و صحت رفتار شما را كاهش مي دهد. پس با اعتماد به نفس به سرعت نكات ايمني را انجام دهيد. ديگران را نيز دعوت به آرامش و انجام آنها كنيد. 


  عكس العمل مناسب داخل ساختمان :

به محض احساس وقوع زلزله، در صورت امكان، مثلاً اگر ساختمان يك طبقه است و نزديك در خروجي هستيد، از آن خارج شويد و به فضاي باز برويد . اگر هنگام وقوع زلزله در ساختمان چند طبقه اي هستيد سعي نكنيد با استفاده از پله و آسانسور خود را به خارج از آن برسانيد. همچنين از آنجايي كه در اماكن عمومي همه افراد نمي توانند در يك زماني و با هم از درهاي خروجي بيرون روند، حتي هجوم آنها به طرف درها مي تواند خود عامل آسيب رساندن افراد به يكديگر باشد. بنابراين محل امني در داخل ساختمان انتخاب كرده و تا پايان لرزه ها آنجا پناه بگيريد.
در داخل ساختمان از پنجره و درهاي شيشه اي فاصله بگيريد. از كنار وسايلي كه امكان سقوط يا پرتاب دارند دور شويد.
زير ميز يا محل مناسبي پناه بگيريد. ميان چهارچوب محكم در جاي مناسبي براي پناه گرفتن است. چهارچوب در را با يك دست محكم گرفته و با دست ديگر مراقب بسته شدن در باشيد.

اگر به ميز يا چهارچوب در دسترس نداريد و در جايي مانند راهرو هستيد از اجسام قابل سقوط دور شويد . به كنار ديواري برويد و به آن بچسبيد و يا رو به ديوار نشسته ، سر را به طرف زانوها خم نموده آن را با بازوها بپوشانيد و كف دستها را پشت سر به هم قلاب كنيد.

 


  عكس العمل مناسب خارج از ساختمان :

در خيابانهاي پهن از ساختمان ها، پله هاي زودگذر و عابر، درخت ها و تيرهاي چراغ برق دور شويد.
در خيابانها يا كوچه هاي باريك كنار اتومبيلهاي پارك شده و ديوارهاي كاملاً كوتاه پناه بگيريد و دستها را روي سر و گردن خود قرار دهيد. اگر در حيط مدرسه هستيد از ساختمان ، ديوار ، تيرك هاي زمين بازي و سبد بسكتبال فاصله بگيريد.
اگر در سرويس مدرسه هستيد از راننده بخواهيد خود را در محلي دور از ساختمان ، پل روگذر و يا پل عابر پياده، درخت و تير چراغ برق متوقف كند. همه در خودرو بمانيد. روي صندلي محكم بنشينيد. سر را به طرف زانوها خم كنيد و با دست و بازوها از سر خود محافظت كنيد.

توجه داشته باشيد كه بطور كلي خطر سقوط آوار ساختماني از خطر سقوط درختان و تيرك ها بيشتر مي باشد.
پس از پايان لرزه ها (در صورتي كه در داخل ساختمان هستيد) :
چند دقيقه در پناهگاه خود بمانيد و سپس با احتياط ازآنجا خارج شويد.
در صورت امكان به سالمندان و كودكان براي خروج از ساختمان كمك كنيد. سپس ساختمان را به آرامي ترك كنيد.
پس از خروج در فضايي دور از ساختمان ها و موانع قابل سقوط بمانيد تا كسب اطمينان كامل از عدم وجود خطر و تأييد بزرگترها به داخل ساختمان وارد نشويد چرا كه احتمال وقوع پس لرزه هايي وجود دارد كه برخي از آنها مي توانند شديد باشند.
 


  تصميم گيري :

بهتر است قبل از وقوع زلزله، نسبت به چگونگي عكس العمل، حداقل در مورد مكانهايي كه معمولاً در آنها هستيد، تصميم بگيريد و در هنگام زلزله تصميم خود را بلافاصله انجام دهيد.
توجه داشته باشيد كه در برخي اوقات مانند زلزله سال 1375 بجنورد، ممكن است قبل از زلزله اصلي لرزه هايي بوقوع بپيوندد. لذا توصيه مي شود به محض احساس لرزه ها با توجه به محلي كه در آنجا هستيد عكس العمل مناسب انجام دهيد. پس از پايان لرزه ها اگر داخل ساختمان هستيد از ساختمان خارج و دور شويد تا كسب اطمينان از ايمني از طريق پيام هاي راديويي و يا شفاهي به مسؤولان باز نگرديد. چنانكه در زلزله بجنورد مردم به پيش لرزه ها توجه كردند و خوشبختانه در هنگام زلزله اصلي در خارج ساختمان ها بودند و آسيبي به آنها نرسيد.
توجه داشته باشيد كه انجام عكس العملهاي سريع در كوتاه ترين زمان ممكن است يكي از مهمترين اصول ايمني در هنگام وقوع زلزله است. بنابراين سعي كنيد كه در هر بار تمرين ضمن بهتر انجام دادن نكات ذكر شده ، زمان عمليات را كاهش دهيد.انجام بحث گروهي و بررسي نقاط ضعف و قوت تمرين بسيار مفيد است.
به خاطر داشته باشيد‌: تكرار اين تمرين اشتباهات را كاهش و مهارت و سرعت عمل را افزايش مي دهد . 


  بخش سوم – امداد رساني بعد از زلزله :
تشكيل گروههاي امدادي:

تجربه نشان مي دهد كه بيشترين اقدامات نجات و كمك رساني قبل از رسيدن نيروهاي امدادي، توسط افرادي كه در محل حادثه حضور دارند انجام مي گيرد. البته در برخي از موارد هم به علت بي اطلاعي و ناآگاهي افراد حوادث نامطلوبي رخ مي دهد. به همين دليل لازم است كه قبل از وقوع زلزله كليه افراد از نكات ضروري اطلاع حاصل كنند و با تمرين كافي، مهارت لازم را بدست آورند. اما براي جلوگيري از بي نظمي بايد گروههاي خاصي، متشكل از تعداد مشخصي در مدرسه و محله با وظايف تعيين شده، از سوي شوراي ايمني زلزله انتخاب و تعليم داده شوند تا بتوانند در صورت نياز اقدامات ضروري را انجام دهند.
فعاليت گروههاي امدادي بعد از زلزله نيز همانند گروه تداركات و گروه ايمن سازي تحت نظر شوراي ايمني زلزله مي باشد.

نمودار
1 – گروه پشتيباني :‌
اولين گروهي كه پس از وقوع زلزله اقدام به عمل نمايد گروه پشتيباني است. چرا كه اين گروه وسايل مورد نياز ساير گروهها را در اختيار آنها قرار مي دهد. پس بهتر است كه اعضاي اين گروه بهتر از افراد ديگر از محل دقيق در وسايل ضروري زمان وقوع حادثه آگاهي داشته باشد.
وظايف :
اعضاي اين گروه بايد پس از وقوع زلزله به محل نگهداري در وسايل ضروري زمان وقوع حادثه رفته و آنها را بين اعضاي ساير گروهها تقسيم كنند ، اعضاي گروه بايد در صورت نياز ، آب و مواد غذايي را بين افراد تقسيم كنند.
• چند نفر از اعضاي گروه بايد مانع ورود و بازگشت به سايرين به داخل ساختمان شوند.
• يك يا دو نفر بايد از روي دختري كه فهرست نام و مشخصات كليه ساكنين ساختمان در آن است سعي در شناسايي كساني كنند كه در محل حضور ندارند. در صورت امكان از دوستان و حاضرين محل تحقيق كنند كه آن شخص كجا مي تواند باشد، سپس موضوع را به اطلاع افراد گروه «تجسس» برسانند تا آنها به كمك شخص غايب بروند.
در مدرسه ، اسامي افرادي كه از مدرسه خارج مي شوند علامت گذاري شود تا در صورت نياز بتوان پاسخگوي خانواده آنها بود.

2 – گروه تجسس :
ممكن است پس از وقوع زلزله، در جايي از ساختمان حادثه مجددي در حال تكوين باشد. فردي در مكاني زنداني يا مجروح شده و نياز به كمك داشته باشد. بنابراين عده اي بايد با دقت و تحت نظارت سرپرست گروه و با اجتناب از رفتن به مكانهاي بسيار خطرناك در حال ويراني، ساختمان را بازرسي كنند. از آنجايي كه ساختمان مدرسه بزرگ است توصيه مي شود طبق هماهنگي اي كه از قبل انجام مي شود، كل محل به چند طبقه تقسيم بندي گردد و براي كنترل هر منطقه چند نفر و يك سرپرست در نظر گرفته شوند.

وظايف A:
بررسي تمام ساختمانها و بخشهاي آن به منظور يافتن مجروحين و يا زنداني شده ها\ گاهي براي يافتن افراد بايد محل را ساكت كرد. فرياد كشيد و منتظر جواب ماند،برخي اوقات هم مي توان از رسوبات يا بر هم زدن دستها استفاده كرد.
• پس از بررسي و قسمت از ساختمان و اطمينان از اينكه كسي در آنجا نيست مي توان علامت ضربدر بزرگي بر در آن گذاشت تا ديگر اعضاي گروه به آنجا مراجعه نكنند.

تقسيم وسايل ضروري

علامت گذاري محل هاي بررسي شده

• اگر مجروحي در جايي پيدا شد بايد بدقت تمام و با رعايت اصول مربوطه به روش كمك مجروحين او را به خارج از ساختمان . جايي كه افراد گروه در كمكهاي اوليه مستقر شده اند منتقل كرد. كسانيكه آسيب زياد و جدي ديده اند نبايد از جاي خود تكان بخورند فقط در صورت امكان خطر ويراني ساختمان و يا آتشسوري در آن محل بايد به نقطه ايمن تري منتقل شوند.
   

   


• اگر فردي زير آوار مانده باشد بايد با دقت در آهستگي تكه هاي آوار را جابه جا نموده و از ايستادن روي آن منطقه پرهيز كرد تا صدمه بيشتر به مصدوم وارد نشود.
• چند نفر از اعضا بايد امكان بروز خطر آتش سوزي را بر اثر نشت گاز يا شكست لوله هاي آن، واژگون شدن وسايل حرارتي و اتصال سيم هاي برق بررسي كنند. در صورت وجود چنين امكاني بايد هرچه سريعتر شيرگاز بسته و جريان برق قطع شود. پس بهتر است كه قبل از محل قرار گرفتن شير آب، گاز و كنتور برق و چگونگي باز و بسته كردن آنها بخوبي فرا گرفته شود.

همچنين بايد مراقب بود در نقطه اي كه لوله هاي آب شكسته در آب جمع شده و سيم برق سقوط كرده است، خطربرق گرفتگي در آن منطقه بسيار است. بهتر است از رفتن به آنجا اكيداً اجتناب كرد.
هر محلي پس از بازرسي و حصول اطمينان از ايمن بودن آن بايد با ضربدر سفيد علامتگذاري و يا برعكس مناطقي كه احتمال وقوع خطر در آن مي رود با ضربدر قرمز مشخص شود تا كسي به آنجا نرود.


3 – گروه كمك هاي اوليه :
با وقوع هر زلزله احتمال دارد عده اي مجروح شوند بنابراين اعضاي اين گروه بايد از قبل بخوبي كمك هاي اوليه را آموخته و در اين كار مهارت داشته باشند. قبل از وقوع بهتر است محل امني در فضاي باز و دور از ساختمان و اجسام قابل سقوط (مثل تيركهاي زمين بازي، درختها، چراغهاي برق و ...) براي استقرار گروه كمك هاي اوليه و انتقال مجروحين به آنجا تعيين شود.
وظايف :
افراد گروه كمك هاي اوليه بايد بهترين كمك هاي اوليه مانند تنفس مصنوعي، بستن زخمها و شكستيگها و ... را به مجروحين برسانند. در مورد جراحات سطحي مي توان تقسيم عمل كرد ولي براي جراحتهاي جدي و خطرناك بايد فقط اقدامات اوليه را انجام داد و منتظر نيروهاي امداد شد.
‌‌* بايد سعي شود ضمن مداوا با صحبت كردن با شخص مجروح بدوي آرامش و اطمينان خاطر داده شود. اين كار سبب مي شود كه مجروح بر وضعيت موجود غلبه كند و اين امر كمك بزرگي براي امدادگران خواهد بود.


4 – گروه آتش نشان :
اين گروه با توجه به احتمال وقوع آتش سوزي پس از زلزله بايد از قبل نكات لازم جهت خاموش كردن آتش را بخوبي فرا گرفته باشد و با تمرين، مهارت لازم را كسب كند تا بتواند در صورت نياز از مهارت و آگاهي خود استفاده كند.

وظايف :
پس از شناسايي اماكني كه آتش گرفته و يا احتمال آتش سوزي در آنها وجود دارد، اين گروه بايد همراه و تحت نظارت سرشرست خود به محل رفته و با استفاده از كپسول آتش خاموش كن، آب و ماسه سعي كند آتش را مهار كند و مانع از سرايت آن به مناطق ديگر شود. در صورتي كه آتش غيرقابل مهار باشد بايد به سرعت از آنجا خارج شده و تمام اطراف آن منطقه نيز تخليه گردد.
توجه :
با حفظ آرامش ، نظم و دقت وظايف خود را انجام دهيد يك امدادگر نبايد خود قرباني شود.

مانور آموزشي زلزله :
در اين قسمت مطالبي در مورد مانور آموزشي ارائه مي شود ولي قبل از اجراي مانور لازم است عمليات انجام شده عرضه پيشگيري كنترل شود. اين عمل توسط «شوراي ايمني» مدرسه انجام مي پذيرد و شامل بخشهاي زير است:
ايمني ساختمان : ميزان مقاومت ساختمان مدرسه با كمك افراد متخصص كه مي توانند از اولياي دانش آموزان باشند، مورد بررسي قرار مي گيرد.
و موارد لازم به اداره آموزش و پرورش گزارش مي شود تا نقائص برطرف شود و ساختمان مدرسه مقاوم سازي شود.

ايمن سازي محيط :
اعضاي گروه «ايمن سازي» عمليات انجام شده را شرح مي دهند و نتايج اقدامات توسط اعضاي «شوراي ايمني» بررسي مي شود.
تجهيز محيط : اعضاي گروه «تداركات» وسايل آماده شده را به نمايش مي گذارند و «شوراي ايمني» وسايل را مورد ارزيابي قرار مي دهند.
پس از يادگيري تمامي اين آموزشها لازم است يك تمرين دسته جمعي در مدرسه، منزل و محله در برابر زلزله ي فرضي صورت گيرد كه در آن گروههاي تعيين شده از سوي شوراي ايمني زلزله و سرپرستها وارد عمل شده و وظايف خود را انجام دهند. اما قبل از شروع آن بايد چند نكته بسيار مهم توجه كرد:
1 – در تمام مدت تمرين از توصيه هاي اعضاي شورا بايد پيروي نموده و از هرج و مرج و بي نظمي اجتناب شود.

2 – ضمن تمرين هر فرد بايد مراقبت نمايد كه براي خود و ديگران حادثه اي بوجود نياورد
3 – با تمام اعضاي گروه خود صميمانه همكاري كنيد. در اين تمرين گروههايي چون :
1 – شوراي ايمني زلزله
2 – گروه پشتيباني
3 – گروه تجسس
4 – گروه كمك هاي اوليه
5 – گروه آتش نشان

4 – با تمام اعضاي گروه خود صميمانه همكاري كنيد. در اين تمرين گروههايي چون :
1 – شوراي ايمني زلزله
2 – گروه پشتيباني
3 – گروه تجسس
4 – گروه كمك هاي اوليه
5 – گروه آتش نشان

مانور آموزشي زلزله بايد طبق برنامه اي دقيقاً پيش بيني و زمان بندي شده و در دو مرحله انجام شود:
الف – هنگام وقوع زلزله فرضي
ب – پس از وقوع زلزله فرضي

الف – هنگام وقوع زلزله فرضي :
اين مرحله با علامتي كه از قبل تعيين شده مثل صداي سوت يا زنگ شروع مي شود، بايد وانمود شود كه مثل ساير روزها دانش آموزان، افراد خانواده و يا محله در محلهايي هستند كه اوقات روزهاي معمولي خود را سپري مي كنند. در اين مرحله چگونگي عكس العمل مناسب در اماكن مختلف تمرين مي شود. صداي سوت يا زنگ به منزله وقوع زلزله فرضي است. افراد بايد در هر محلي كه هستند به نحو صحيح و طبق نكاتي كه آموخته اند عكس العمل مناسب را انجام دهند تا از آسيب در امان باشند . مدت زمان اين مرحله كوتاه است، چرا كه زلزله حقيقي نيز مدت زيادي طول نمي كشد، اين وضعيت ادامه خواهد داشت تا زماني كه سوت يا زنگ دوم را نشانه اتمام لرزه هاست به گوش برسد.

ب : پس از زلزله فرضي :
اين مرحله شامل دو قسمت است: تخليه – شروع عمليات امداد
تخليه :
پس از شنيدن صداي زنگ دوم همه افرادي كه در داخل ساختمان پناه گرفته اند بايد خود را به خارج از ساختمان برسانند. اما بايد توجه داشته باشيد كه بطور دسته جمعي به طرف درهاي خروجي هجوم نبريد، زيرا ممكن است حادثه اي بوجود آورد. شروع عمليات امداد : پس از آنكه همه خود را به محل امني در خارج از ساختمان رساندند عمليات امداد آغاز مي شود. گروههاي كاري پشتيباني ، تجسس، كمك هاي اوليه و آتش نشان بلافاصله سرپرست يا سرپرستان خود را يافته و با دستور توصيه هاي او وظايف خود را انجام مي دهند. وقوع پس لرزه هاي احتمالي را فراموش نكنيد.

پرسش از متن گفتار سوم :


1 – ميزان خسارات و تلفات وقوع سوانح طبيعي از جمله زلزله به چه چيزهايي بستگي دارد؟
در جوامع مختلف ميزان اين خسارات و تلفات بستگي به عوامل زير دارد:
الف) ميزان توسعه يافتگي و تراكم جمعيت
ب) ايمني ساختمانهاي روستايي و شهرها در برابر زلزله
ج) آگاهي و آمادگي افراد و جامعه جهت رعايت نكات ايمني

2 – رعايت چه مواردي در هنگام وقوع زلزله ميزان آسيبها را تا حد زيادي كاهش مي دهد؟
الف) آگاهي افراد از پديده زلزله و ميزان خطر زلزله محل زندگي خود
ب) برنامه ريزي هاي صحيح ايمني بطور گروهي و در اقشار مختلف جامعه
ج) آمادگي فردي براي انجام اقدامات ضروري و عكس العمل مناسب هنگام وقوع زلزله

3 – اقدامات ايمن سازي و تجهيز محيط در مدرسه چگونه انجام مي پذيرد؟
توسط «شوراي ايمني زلزله» كه با همكاري معلمين و مسؤولان مدرسه بايد تشكيل شود و تصميم گيري، هدايت و نظارت بر كليه فعاليتهاي «آمادگي در برابر زلزله» دانش آموزان را به عهده بگيرد. بنابراين هيچ اقدامي بصورت فردي و خارج از برنامه نبايد انجام گيرد.

4 – گروه تداركات چيست؟
ممكن است پس از وقوع زلزله، به علت بسته شدن راهها، تا رسيدن نيروهاي امدادي مدتي طول بكشد . براي مقابله با مشكلات فوق بهتر است با همفكري يكديگر و با مشورت گروهي، با توجه به شرايط ساختمان و نيازهاي احتمالي پس از وقوع زلزله ضروريات را پيش بيني نموده و در تهيه آنها كوشيد. براي اين كار افرادي مي توانند مسؤول جمع آوري وسايل لازم گردند كه «گروه تداركات» نام دارند.

5 – در زلزله هاي شديد داخل ساختمان، احتمال روي دادن چه اتفاقاتي وجود دارند؟
در داخل ساختمان احتمال دارد حوادثي ازاين قبيل اتفاق افتاد :
الف) ريزش سقفها و مصالح ساختماني
ب) شكستن و پرتاب خرده شيشه
ج) سقوط وسايل آويزان مانند چراغ، پنكه سقفي و
د) سقوط اجسام سنگين و وسايلي كه روي آنها قرار دارند مانند قفسه هاي كتابخانه

6 – عوامل مهم و حياتي براي حفظ جان و سلامتي در هنگام وقوع زلزله چيست؟
الف) حفظ آرامش
ب) سرعت عمل
ج) مهارت

7 – گروههاي امدادي را كه قبل از وقوع زلزله تحت نظر شوراي ايمني زلزله مي باشند، نام ببريد؟
الف) گروه تداركات
ب) گروه ايمن سازي

8 – گروه پشتيباني چيست؟
اولين گروهي كه بايد پس از وقوع زلزله اقدام به عمل نمايد گروه پشتيباني است. چرا كه اين گروه وسايل مورد نياز ساير گروهها را در اختيار آنها قرار مي دهد. پس بهتر است كه اعضاي اين گروه بهتر از افراد ديگر از محل دقيق «وسايل ضروري زمان وقوع حادثه» آگاهي داشته باشد.

9 - «گروه تجسس» چيست؟
پس از وقوع زلزله ممكن است در جائي از ساختمان، حادثه مجددي در حال تكوين باشد، فردي در مكاني زنداني يا مجروح شده و نياز به كمك داشته باشد. بنابراين عده اي بايد با دقت و تحت نظارت سرپرست گروه و با اجتناب از رفتن به مكانهاي بسيار خطرناك در حال ويراني، ساختمان را بازرسي كنند و براي كنترل هر منطقه چند نفر و يك سرپرست در نظر گرفته شوند.

10 – مانور آموزشي زلزله در چند مرحله انجام مي شود؟
در دو مرحله :
الف ) هنگام وقوع زلزله فرضي
ب) پس از وقوع زلزله فرضي 


+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم دی 1388ساعت 22:21  توسط مجید  |